Terug naar Eigen Werkjes



Aanbevelingen bij acuut hoesten.


 

1.      Inleiding en zoekvragen

Acute hoest is een veel voorkomende klacht in elke huisartsenpraktijk. Ongeveer 10 % van de patiënten haalt hoesten aan als voornaamste klacht. Achter dit symptoom kan echter een verscheidenheid aan diagnosen schuilgaan.

Uit onderzoek blijkt dat in de eerste lijn slechts 25 – 30 % van de luchtweginfecties van bacteriële aard is. ¹  Tevens is het in de huisartsenpraktijk praktisch niet mogelijk om een onderscheid te maken tussen virale en bacteriële infecties.

Wel kan men door middel van een grondige anamnese en klinisch onderzoek, een onderscheid maken tussen luchtweginfecties ( 3 van de 4 gevallen) en patiënten die hoest vertonen omwille van een niet infectieuze etiologie.

De klinische vragen die zich hier stellen zijn:

·         Is een behandeling met antibiotica zinvol bij acute hoest ?

·         Is andere, dan antibiotische, medicatie zinvol gebleken bij de behandeling van acute    hoest ?

·         Wat is de waarde van de OTC geneesmiddelen bij acuut hoesten ? 

 

2.     Rapportering zoektocht


Bronnen

Waar ?

Zoektermen

Artikel

Quaternair

- NGH aanbeveling

- Vlaamse aanbeveling

- acuut hoesten

- hoesten

- NHG aanbeveling.

- Aanbeveling voor
goede medische praktijkvoering: acute
hoest.

Tertiair

- Cochrane

   

   

Minerva

- acute cough, adults

 
   
   

- acute hoest, volwassenen, antibiotica

- Over the counter medications for acute cough in children and adults in ambulatory settings.
 
- Antibiotica voor acute hoest bij volwassenen.

 Secundair

Pubmed search

cough, adults, antibiotics, placebo

Quantitative systematic review of randomised controlled trials comparing antibiotic with placebo for acute cough in adults




 3.   Kritische bespreking resultaten

Allereerst is het nuttig om acute hoest te definiëren. Onder acute hoest verstaan we hoesten minder dan 3 weken.

Verder moet men als eerstelijnsarts behandelbare aandoeningen met onmiddellijk levensgevaar kunnen differentiëren van een luchtweginfectie. Dit kan men in eerste instantie doen door een grondige anamnese en uitvoerig klinisch onderzoek. Belangrijke factoren zijn: de graad van dyspnoe, respiratoire nood, hypoxie en een zieke indruk.

Voorbeelden van aandoeningen, andere dan infecties, die ook acute hoest als symptoom kunnen geven zijn: aspiratie, congestief hartfalen, longoedeem, longembolie, toxische stoffen en pneumothorax. Ook bij rhino/sinusitis, tonsillitis en otitis media kan hoest optreden. Bij niet rokers moet men ook steeds post nasale drip, astma en gastro oesofagale reflux in het achterhoofd houden als mogelijke oorzaak van het hoesten.

Wanneer men als diagnose een luchtweginfectie stelt, is het dan zinvol om antibiotica voor te schrijven?

Alle studies zijn het erover eens dat het gebruik van antibiotica geen verschil maakt in de duur van de symptomen en de duur van de beperkingen (vb. werk) dat het ziek zijn met zich meebrengt.

Na zeven á elf dagen zouden per 100 patiënten behandeld met een antibioticum, meer dan 80 klinisch beter zijn ongeacht het antibioticum en zou de toestand van zeven tot negen patiënten extra klinisch verbeterd zijn dankzij het antibioticum maar ten koste van evenveel patiënten met nevenwerkingen.²

De voorkeur gaat dus uit naar een behandeling zonder antibiotica. Wanneer men echter bij een risicopatiënt (vb. immuungecompromiteerden) toch een antibioticabehandeling wenst in te stellen, zal men best opteren voor Amoxicilline.

Wat kunnen we de patiënt met hoestklachten dan wel bieden ?

Als niet medicamenteus beleid kan men het advies geven om uitlokkende factoren zoals roken, gassen, mist ed., te vermijden.

Op medicamenteus gebied is er een verscheidenheid van hoestmiddelen op de markt waarvan vele OTC medicatie is.

Uit studies uitgevoerd bij 2876 volwassenen blijkt dat:

·         codeïne preparaten en afgeleiden niet meer effectief zijn dan een placebo ;

·         2 studies dextromethorfan prefereren boven een placebo ;

·         guaifenesine baat gaf bij 75 % van de patiënten in vergelijking met 31 % in de controlegroep ;

·         mucolytica, antihistaminica, decongestiva en combinaties van deze preparaten geen daling van de symptomen vertonen.

  

4.    Besluit en aanbevelingen

Het toedienen van antibiotica heeft bij volwassen patiënten geen invloed op de verkorting van de duur van de symptomen van het hoesten.

De voordelen van antibiotica zijn beperkt en deze worden mogelijk tenietgedaan door de neveneffecten van de behandeling.

Als aanbeveling voor de eerstelijnspraktijk blijkt dat alle studies het gebruik van antibiotica afraden, uitgezonderd bij risicopatiënten.

Meest effectief in de behandeling blijken hoestmiddelen op basis van dextromethorfan en guaifenesine te zijn. 30 mg dextromethorfan zal een daling geven van de hoestklachten en guaifenesine aan 480 mg / 30 ml geeft verdunning van het sputum en een daling van de frequentie en intensiteit van het hoesten. Voorbeelden van hoestsiropen met een combinatie van beide preparaten zijn Acatar® en Nortussine®.

 

 Referenties

      1.   COENENS S. Antibiotica voor acute hoest bij volwassenen ?
          Huisarts en nu (Minerva) 1999; 28(4): 174-6
     2.  COENENS S, VAN ROYEN P, et al. Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering.
          Acute hoest. Huisarts en nu 2002; 31(8)

           Hoesten
                         
     3.  SCHROEDER K, FAHEY T, Over-the-counter medications for acute cough in children
          and adults in ambulatory settings.
          The Cochrane Library 2005, Issue 4, Art No: CD001831.pub2.

     4.  FAHEY T, STOCKS N, et al. Quantitative systematic review of randomised controlled
          trials comparing antibiotic with placebo for acute cough in adults. BMJ 1998; 316: 906-912
         

Terug naar Eigen Werkjes